Colofn Fiona Gannon

Beth yw eich teimladau chi pan fydd y newyddion yn cynnwys lluniau o’r bobl sy’n ceisio croesi’r Sianel i gyrraedd y lan ym Mhrydain? Mae cerdd enwog gan Brian Bilston, ‘Refugees’, wedi’i llunio i greu argraff benodol wrth ei darllen yn y ffordd draddodiadol (hynny yw, o’r top i’r gwaelod), ond argraff hollol wahanol wrth ei darllen am yn ôl (hynny yw, o’r gwaelod i’r top). Mae sefyllfa ffoaduriaid wedi bod yn cael lle amlwg iawn yn y newyddion yn ystod yr wythnosau a’r misoedd diwethaf, yn enwedig wrth i Lywodraeth San Steffan ddatblygu eu cynllun erchyll i anfon ffoaduriaid a cheiswyr lloches i Rwanda, ac mae’n fwyfwy pwysig ein bod ni’n codi llais dros y trueiniaid hyn sydd wedi mentro popeth i geisio sicrhau eu bod nhw a’u teuluoedd yn ddiogel. 

Mae llawer o’r arthio ar y cyfryngau yn adleisio agwedd feirniadol darlleniad cyntaf y gerdd, tra bod mudiadau fel Refugee Action Care4Calais yn ceisio atgoffa pawb mai pobl fel chi a fi sydd yma, yn aml yn ymdrechu i’r eithaf i gyrraedd gweddill eu teulu, neu’n ffoi rhag erchyllderau na allwn ni eu dychmygu. 

Mae’r gerdd ‘Home’, gan y bardd a’r awdur Warsan Shire, a ddaeth i Brydain yn 1 oed, ond a aned yn Kenya i rieni o Somalia, yn crisialu sefyllfa’r ffoaduriaid mewn ffordd gofiadwy iawn, ac rwyf wedi mentro cyfieithu peth ohoni isod:

Cartref

does neb yn gadael cartref oni bai bod cartref yn geg siarc

dydych chi ddim yn rhedeg am y ffin ond pan welwch chi’r ddinas gyfan yn rhedeg hefyd

******************

mae’n rhaid i chi ddeall,does neb yn rhoi eu plant mewn cwch
oni bai bod y dŵr yn fwy diogel na’r tir

‘Mae pobl yn gofyn i ni o hyd pam gwnaethon ni gymryd y risg a dod yma, ac mae’r ateb mor syml: i gael bod yn ddiogel, byw mewn heddwch, ac i’r plant gael dyfodol.’

 Dyfyniad gan geisiwr lloches sydd wedi bod yn disgwyl dyfarniad ers 8 mlynedd

Nawr bod Llys Hawliau Dynol Ewrop wedi atal yr awyren gyntaf rhag hedfan i Rwanda, mae Llywodraeth San Steffan yn fwy penderfynol nag erioed o gyflwyno ‘Bil Hawliau Dynol’, er mwyn gallu dewis a dethol pa hawliau dynol sy’n cael eu parchu ym Mhrydain. Byddai hynny’n gam gwag i bawb ohonom, ond yn arbennig i’r mwyaf difreintiedig a diamddiffyn. 

Cofiwn yr anogaeth yn y Beibl i groesawu ymwelwyr a darparu ar eu cyfer, a pheidiwn â cholli cyfleoedd i ymgyrchu, nid yn unig yn erbyn y Bil Cenedligrwydd a Ffiniau, ond yn erbyn pob ymgais i leihau’r empathi a’r tosturi mae gwledydd Prydain yn ei ddangos at yr anghenus. Codwn ein lleisiau, a safwn yn gadarn yn ein ffydd i groesawu dieithriaid, fel ein bod yn clywed llais Iesu’n dweud: 

‘Chi roddodd groeso i mi pan doeddwn i ddim yn nabod neb’

 

 

Erbyn i hwn eich cyrraedd, bydd Eisteddfod yr Urdd wedi dathlu 100 mlynedd, a bydd yr ŵyl wedi cael ei chynnal or diwedd yn Sir Ddinbych, ar ôl dwy flynedd hir o aros. Hefyd, mewn ysgolion ar draws y wlad, bydd cannoedd lawer wrthi yn sefyll arholiadau TGAU a Safon Uwch, a hynny ar ôl colli cymaint o ysgol yn ystod y pandemig. Maen nhw yn ein meddyliau an gweddïau wrth iddyn nhw ailafael mewn elfennau ou bywydau sydd bellach yn teimlon ddigon dieithr. 

Maer ddwy flynedd ddiwethaf wedi bod yn eithriadol o heriol i bawb ohonon ni, gyda holl ansicrwydd, pryder a cholledion COVID-19, ond go brin bod neb wedi dioddef mwy nan pobl ifanc. O golli cyfleoedd i gymdeithasu gydau ffrindiau, i golli strwythur eu haddysg, i weld eu bywydaun newid y tu hwnt i bob adnabyddiaeth. 

Mae mentro yn ôl ir parth cyhoeddus, pun a yw hynny ar lwyfan yr Urdd neu wrth ddesg mewn arholiad, yn galw am gryn dipyn o ddewrder, ond mae ein pobl ifanc yn haeddu ein parch an cefnogaeth, nid yn unig am hynny, ond oherwydd eu bod wedi sylweddoli, er holl heriau COVID-19, fod yna her bwysicach y maen rhaid i ni roi sylw iddi, sef argyfwng yr hinsawdd. 

Fel mae neges Heddwch ac Ewyllys Da yr Urdd eleni yn dweud: Maen amser deffro, gan fod y byd bellach ar dân, ar realiti rydyn nin gorfod ei wynebu yw llifogydd, tanau, newyn a thlodi. O ganlyniad, maen bwysicach nag erioed bod pawb ohonom yn dilyn esiampl ein pobl ifanc, ac yn defnyddio ein hamser yn ddoeth, gan geisio gweithredu ar sail y cyngor a geir yn Effesiaid 5: 

Manteisiwch ar bob cyfle gewch chi i wneud daioni... gadewch ir Ysbryd Glân eich llenwi ach rheoli

                                                                                                                                    Fiona

Go brin bod unrhyw fisoedd yn well nag Ebrill a Mai o safbwynt gweld y cread yn ei holl ogoniant,
ac mae diwrnod y ddaear, sydd newydd fynd heibio ar Ebrill 22ain, yn gyfle gwych bob blwyddyn i dynnu sylw at bethau y gall pawb ohonon ni eu gwneud er lles yr amgylchedd. Fel mae Salm 24 yn datgan:            

 Yr ARGLWYDD piau'r ddaear a phopeth sydd ynddi;
y byd, a phawb sy'n byw ynddo.

ac rydyn ni’n stiwardiaid ar y greadigaeth, gyda chyfrifoldeb i ofalu amdani a’i throsglwyddo’n ddiogel i ddwylo cenedlaethau’r dyfodol.

Ond fel rydyn ni’n boenus o ymwybodol, dyw’r ddynoliaeth ddim wedi bod yn stiwardiaid
da, ac mae’r amgylchedd bellach mewn cyflwr argyfyngus.  Mae’r newid yn yr hinsawdd yn
achosi tywydd eithafol sy’n peryglu bywyd mewn gwahanol rannau o’r byd, o’r llifogydd
sy’n lladd cynifer mewn gwledydd fel Bangladesh i’r cyfnodau hir o sychder a’r tanau gwyllt
sy’n dinistrio cynefin miliynau o bobl ac anifeiliaid mewn mannau fel Awstralia.

Os na lwyddwn ni i haneru ein hallyriadau carbon erbyn diwedd y degawd nesaf, bydd y sefyllfa’n gwaethygu’n enbyd eto; yn wir, mae’r sefyllfa mor wael nes bod perygl i ni gael ein llethu gan euogrwydd a’n parlysu gan anobaith, fel ein bod yn methu â chyflawni’r pethau sydd o fewn ein cyrraedd, hyd yn oed.  

Hanfod neges diwrnod y ddaear, felly, yw gweithredu lle gallwn ni, ac un cam pwysig i bawb ohonom yw ceisio arbed ynni lle bynnag y bo modd yn ein cartrefi. Os ydyn ni’n onest, falle byddwn ni ychydig yn fwy brwd dros wneud hynny nawr bod costau byw yn codi gymaint ... 

Os nad ydych chi eisoes wedi rhoi cynnig ar hynny, beth am neilltuo awr i’r ddaear bob wythnos? Awr i’r ddaear, yn syml iawn, yw awr pan fyddwch chi’n diffodd popeth trydanol (heblaw hanfodion fel y rhewgell) ac yn difyrru eich hun heb ddefnyddio ynni. Buon ni’n gwneud hynny fel teulu ambell waith nôl yn yr hydref, a chael awr fach ddymunol dros ben yn chwarae gêmau bwrdd yng ngolau cannwyll. Mae neilltuo awr rywfaint yn haws yr adeg hon o’r flwyddyn, wrth gwrs, gan fod digon o olau naturiol. Felly beth amdani? Byddai’n braf gallu dweud ein bod ni yng Nghapel y Nant yn arloesi gyda’n gilydd yn y maes hwn, ac yn neilltuo awr yr wythnos i ofalu am y ddaear – os ewch ati, byddwn i wrth fy modd yn clywed beth rydych chi’n ei wneud, ac fe wna i rannu’r syniadau gorau yn rhifynnau nesaf Bwrlwm

                                                                                    

Mae’r gwanwyn yn y tir, ac mae’n hyfryd gweld y diwrnodau’n estyn a’r blodau’n dod i’r golwg trwy’r pridd. Mae dyfodiad y gwanwyn yn siŵr o godi calon ar ôl hirlwm y gaeaf, ac mae fel petaen ni’n byw mewn byd o ryfeddodau, gyda gwyrth bywyd newydd i’w weld ym mhob man o’n cwmpas.

On’d yw hi’n boenus o eironig, felly, ein bod ni’n dathlu gwyrth bywyd ar yr un pryd â gweld Vladimir Putin yn diystyru gwerth bywyd yn llwyr, ac yn sathru ar bawb a phopeth sydd yn ffordd ei ymgais orffwyll i gipio mwy o bŵer?

Mae pobl Wcráin yn ein calonnau a’n gweddïau y Pasg hwn, fel y mae’r rhai sy’n dioddef mewn rhyfeloedd eraill ar draws y byd, yn Syria, Yemen, a mannau eraill. Diolchwn fod y Beibl yn dangos i ni nad trefn ryfelgar ein daear ni sydd wrth fodd Duw, a gadewch i ni weddïo o’r newydd am wireddu’r weledigaeth a geir yn llyfr y proffwyd Eseia:

Byddan nhw’n curo’u cleddyfau yn sychau aradr a’u gwaywffyn yn grymanau tocio.
Fydd gwledydd ddim yn ymladd ei gilydd, nac yn hyfforddi milwyr i fynd i ryfel.

Diolchwn fod Iesu wedi dod i’n daear yn Dywysog Tangnefedd, gan drechu drygioni â daioni, a chasineb â chariad, a gweddïwn ar i Dduw gryfhau ein cariad ninnau y Pasg hwn, fel y gallwn ni hyrwyddo gwerthoedd ei deyrnas ar y ddaear.

Oedfa Bum-munud Awst 30, 2020, gan Robat Powell

‘Ydi Duw yn y Da a’r Drwg?’

Clywais gwestiwn digon bachog yn ddiweddar: Os yw Duw wedi creu pob peth, os yw Duw i’w gael ymhob peth, ai Duw greodd y coronafirws?!

Sut mae Duw, sydd yn berffaith, sydd yn cynnwys cariad a phob peth da yn y bydysawd, yn gallu creu rhywbeth ofnadwy sy’n lladd cannoedd o filoedd o bobl?

Waw! Dyna gwestiwn i’r ysgolheigion a’r diwinyddion mawr. Tybed allwn ni gael ateb o fewn pum munud ein hoedfa fach ni? Gobeithio bydd ein darlleniad heddiw yn gallu cynnig help. Rhannau o emyn hyfryd W J Gruffudd ydyn nhw:


Y mae Duw yn neffro’r gwanwyn,
Ef yw awdur popeth byw,
A chyhoedda miwsig adar
Yn y coed mai da yw Duw.


Mae ei Ysbryd yn ymsymud

eto dros y cread mawr

Bendigedig fyddo'r Arglwydd,

Haleliwia nef a llawr.


Y mae Duw yng ngrym y gaeaf
Pan fo’r storm dros bant a bryn,
Ac fe welir ei ryfeddod
Pan fo’r llawr dan eira gwyn.


Mae pob un o bedwar pennill yr emyn hwn yn disgrifio un o dymhorau’r flwyddyn. Gwelwn Dduw ym mhob tymor, medd yr emynydd: ‘Y mae Duw yn neffro’r gwanwyn ..’, ‘Gwelir Duw yn lliwiau’r hydref ..’, ac yn y blaen. Mae’r ail linell yn crynhoi neges yr emyn – ‘Ef yw awdur
popeth byw.’

Felly – ef yw awdur y coronafirws hefyd. Sut mae cysoni hyn â geiriau’r bardd ‘.. mai da yw Duw ..’ ?


Mae awgrym o’r ateb yn y pennill olaf: ‘Y mae Duw yng ngrym y gaeaf ..’ pan fo’r storm yn rhuo. Storm fel ‘Francis’ sy newydd beri difrod mawr ym Methesda a Beddgelert. Nid dim ond Duw’r pethau pert yw e. Mae ynni aruthrol yn y cread a’r bydysawd. Mae llosgfynydd
fel Vesuvius yn gallu claddu pentrefi. Mae daeargryn yn gallu dinistrio dinas fawr. Pŵer nerthol sy yn y cread, a’r pŵer hwn yn gallu hybu bywyd a’i ddifa hefyd.
Gallwch chi feddwl am Dduw mewn gwahanol ffyrdd. Gallwch chi ei weld fel barnwr yn eistedd yn y llys ac yn dweud, ‘Dw i’n mynd i roi help llaw i’r bobl fan hyn, ond bydda i’n chwalu bywyd y wlad arall draw acw.’ Does dim llawer o bobl yn gweld Duw fel yna erbyn
hyn.
Neu gallwch ddychmygu Duw fel ysbryd, ysbryd cariad a daioni. Ysbryd sy’n cynnwys yr egni pwerus sydd yn y bydysawd. Ein tasg ni fel pobl yw cyd-fyw gyda’r egni hwnnw. Cawson ni ein creu’n greaduriaid deallus, a rhaid i ni ddefnyddio ein deall a’n gwybodaeth i osgoi
effeithiau negyddol yr ynni grymus hwn.

A beth am y coronafirws? Mae’r gwyddonwyr yn meddwl taw firws yn byw tu mewn i anifeiliaid gwyllt oedd e, efalle mewn ystlumod, nadredd neu’r pandolin, math o anteater.
Roedd pobl yn dal yr anifeiliaid ac yn dod â nhw i’w gwerthu a’u prynu mewn llefydd fel y farchnad yn Wuhan, Tseina. Ond neidiodd y firws o anifail i ddyn neu fenyw.
Pan oedden ni’n cadw pellter rhyngon ni ac anifeiliaid gwyllt doedd firysiaid fel hwn, SARS ac ebola ddim yn effeithio ar bobl. Ond mae dynion bellach yn treiddio i mewn i gynefin y creaduriaid, yn dwyn anifeiliaid oddi yno i’w masnachu. Ac wedyn mae’n llawer haws i firws
symud i gyrff pobl.
Ydi, mae firws Covid-19 yn rhan o lif bywyd ar y ddaear. Ond rydyn ni, bobl, wedi helpu ei greu.
Mae’n rhaid dangos parch i fywyd naturiol. Rhaid gadael anifeiliaid yn eu cynefin. Rhaid cyd-fyw gyda grym a rhyfeddod y cread, nid trio ymyrryd ag e er mwyn ein chwant a’n helw ein hunain.
Da yw Duw, a grymus hefyd, ond drwg ac esgeulus yw dyn yn llawer rhy aml.Amen.


Gweddïwn.

Arglwydd ein Duw, gwna ni’n ddiolchgar am bob peth daionus yn y byd o’n cwmpas. Helpa ni i barchu ein hamgylchedd a’r bywyd sydd ynddo. Helpa ni i weld a gwerthfawrogi ‘ yr hyfrydwch yn y mynydd ..’ a dy roddion di yn y berllan a’r sgubor.
Ond dysga ni hefyd i adnabod ochr derfysglyd y cread a’r peryglon cudd o’n hamgylch.
Arwain ni i ddilyn llwybr diogel mewn cytgord â thi. Ac arwain ni i fyw mewn cariad â’n gilydd. Er mwyn Iesu, Amen.

Latest comments

19.09 | 10:07

Methu ymuno borema, 19 Medi am 10am. Ydi'r amser neu'r ddolen gyswllt Zoom wedi newid? Gobeithio yr aeth y gwasanaeth yn iawn.

...
13.01 | 16:51

Diolch yn fawr, Melda. Roedd criw Capel y Nant wedi gwerthfawrogi'n fawr eich sgwrs ar hanes Undodwyr yr ardal, gyda'u cyfraniad i ennill hawliau pleidleisio.

...
08.01 | 15:43

Braf oedd cael eich cwmni yn Llwynrhydowen. Galwch eto!

...
03.01 | 23:14

Diolch i bawb,a ddaeth i ddarllen y Testament Newydd heddiw yg Nghapel y Nant.Dechrau da i 2020.

...